Nuôi tôm vùng ven biển đă và đang đóng một vai tṛ quan trọng trong sự phát triển kinh tế của nhiều quốc gia trên thế giới. Hoạt động này đă và đang được nhiều chính phủ khuyến khích trong nhằm tạo ra sản phẩm hàng hóa có giá trị kinh tế cao, tạo công ăn việc làm cho cộng đồng, tăng thu nhập và góp phần vào công cuộc xóa đói giảm nghèo ở các nước đang phát triển. Tuy nhiên, sự bùng phát của nghề nuôi tôm trong những năm gần đây đă và đang làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường sinh thái vùng ven biển như việc thải lượng lớn các chất dinh dưỡng dư thừa (thức ăn dư thừa, phân và chất thải từ tôm nuôi), cũng như các loại thuốc, hoá chất ra ngoài môi trường xung quanh không qua xử lư hoặc xử lư không triệt để. Các nghiên cứu trước đây cho thấy phần lớn các chất dinh dưỡng cung cấp cho tôm nuôi (69 – 98% N; 87 – 94% P) không được hấp thụ vào sinh khối tôm mà thải ra ao nuôi và môi trường xung quanh (Briggs và Funge-Smith, 1994; Teichert-Coddington và ctv, 2000; Thakur và Lin, 2003; Jackson và ctv, 2003); như vậy, để sản xuất được một tấn tôm thương phẩm sẽ thải 70 – 102 kg N; 13 – 46 kg P ra ngoài môi trường (Briggs và Funge-Smith, 1994; Thakur và Lin, 2003). Lượng lớn các chất dinh dưỡng dư thừa thải ra từ các trang trại nuôi tôm sẽ tác động tiêu cực tới hệ sinh thái tự nhiên của thủy vực như sự thay đổi cấu trúc quần đàn động thực vật, giảm hàm lượng dưỡng khí và tạo ra các chất độc (NH3; H2S) trong thủy vực, làm suy giảm đa dạng sinh học của vùng ven biển. Hơn nữa, việc thải các chất dinh dưỡng dư thừa c̣n thể hiện sự giảm lợi nhuận của các trang trại nuôi do phải chi trả cho lượng thức ăn không được sử dụng bởi tôm nuôi.
Lê Thanh Lựu Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thuỷ sản 1
Trong hai thập niên qua, trong phạm vi toàn thế giới, nuôi trồng thuỷ sản có mức tăng sản lượng cao nhất trong các lĩnh vực sản xuất lương thực thực phẩm. Kể từ năm 1984 tới nay, tỷ lệ tăng trưởng của nuôi trồng thuỷ sản trung b́nh đạt trên 11%, 3,1% so với tăng trưởng của chăn nuôi gia súc và 0,8% so với tăng trưởng của khai thác thuỷ sản (Albert G.J. Tacon, 2001). Trong thập niên 70, 80, tỷ lệ sản lượng thuỷ sản nuôi trồng chiếm khoảng trên dưới 10% trong tổng sản lượng thuỷ sản, nhưng vào những năm cuối của thập niên 90, tỷ lệ này đă nâng lên trên 30% (năm 2000: 94.848.674/35.858.111/130.433.785* tấn, không kể sản lượng thực vật nước). Tại Việt Nam theo thông báo của FAO, tổng sản lượng khai thác và nuôi năm 2000 đạt 1.952.145 tấn (1.441.509/510.555/1.952.145..../..../....: sản lượng cá khai thác/sản lượng cá nuôi/tổng sản lượng) . Theo báo cáo Bộ Thuỷ sản, năm 2001 sản lượng là 2.287.478 tấn (1.395.783/891.695/ 2.287.478) và năm 2002 sản lượng ước đạt 2.410.000 tấn (1434.800/976.100/2.410.900). Các thống kê của FAO trong các năm mốc 1970, 1980, 1990, 2000 cho thấy, xu thế tăng tỷ lệ của sản phẩm nuôi trồng thuỷ sản trong tổng sản lượng thuỷ sản của cả thế giới là rất đáng kể, đặc biệt năm 2000 (bảng 1).
T T Dung1, M Crumlish2, H W Ferguson2, N T N Ngọc1, N Q Thịnh1 và D T M Thy1 1 Đại học Cần Thơ 2Viện Thủy sản, Đại học Stirling (Anh)
Cá tra (Pangasius hypophthalmus) là loài cá trơn nước ngọt được nuôi phổ biến ở đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt ở các tỉnh An Giang, Đồng Tháp và Cần Thơ. Trong nhiều năm qua người nuôi cá tra bị thiệt hại khá lớn do dịch bệnh xảy ra, như đốm đỏ, trắng da, phù đầu phù mắt, bệnh do kư sinh trùng ngoại kư sinh trong đó bệnh đốm trắng trên gan xuất hiện và gây thiệt hại nghiêm trọng trong nuôi cá tra thâm canh. Bệnh này được ghi nhận xuất hiện đầu tiên trên cá tra nuôi ở đồng bằng sông Cửu Long vào cuối năm 1998 (Ferguson và cs., 2001). Khi cá nhiễm bệnh, tỷ lệ chết tăng cao từ 10-90% tuỳ thuộc vào cách quản lư và cỡ cá nuôi, đồng thời trên gan, thận và tỳ tạng xuất hiện nhiều đốm trắng đường kính 1-3 mm bên trong chứa dịch màu trắng đục nên người dân thường gọi là bệnh mủ gan. Qua nghiên cứu cho thấy vi khuẩn Edwardsiella ictaluri là tác nhân gây ra bệnh trắng gan. E. ictaluri được phân lập lần đầu tiên trên cá nheo (Hawke, 1979). Loài vi khuẩn này cũng là tác nhân gây bệnh trên cá nheo (Austin & Austin, 1999). Tuy nhiên những biểu hiện bệnh lư trên cá nheo hoàn toàn khác so với cá tra bị nhiễm bệnh.
Download Now
(0 Đánh giá)
